در حال بارگذاری دانشنامه…
حدود افت ولتاژ در مبحث ۱۳ و منشأ اختلاف نتایج
رایج‌ترین علت اختلاف نتیجه دو نرمافزار، مقاومت ویژه هادی در دمای مبنای متفاوت است.
مبحث ۱۳ و IEC 60364 برای مدارهای روشنایی حداکثر سه درصد و برای مدارهای قدرت و موتوری حداکثر پنج درصد افت ولتاژ را مجاز می‌دانند.
از کجا تا کجا
این درصد از محل انشعاب تا دورترین نقطه مصرف اندازه‌گیری می‌شود، نه فقط یک قطعه از مسیر. در ساختمان چندطبقه یعنی مجموع افت رایزر و مدار داخل واحد باید زیر حد بماند — دلیل تقسیم متعارف دو درصد رایزر و سه درصد مدار داخلی.
فرمول
تک‌فاز: ΔU = 2 · ρ · L · I · cosφ / S
سه‌فاز: ΔU = √3 · ρ · L · I · cosφ / SL طول یک‌طرفه است؛ ضریب رفت‌وبرگشت در خود فرمول آمده. وارد کردن طول رفت‌وبرگشت، نتیجه را دو برابر می‌کند.
چرا نتیجه نرم‌افزارها فرق می‌کند
رایج‌ترین علت، مقاومت ویژه هادی است. برخی مراجع مقدار ۲۰ درجه را به‌کار می‌برند (۰٫۰۱۷۲ برای مس) و برخی مقدار دمای کار ۷۰ درجه را (۰٫۰۲۲۵). اختلافشان حدود سی درصد است.
مقدار ۷۰ درجه محافظه‌کارانه‌تر و به شرایط واقعی کابل باردار نزدیک‌تر است.
راکتانس
برای سطوح مقطع تا حدود ۹۵ میلی‌متر مربع، سهم راکتانس ناچیز است و پیوست G استاندارد IEC هم همین رویکرد را ارائه می‌کند. برای مقاطع بزرگ‌تر، محاسبه دقیق باید راکتانس را لحاظ کند.
اگر از حد گذشت
سه راه: افزایش سطح مقطع که مؤثرترین است، کوتاه‌کردن مسیر با جابه‌جایی تابلو، یا تقسیم بار روی چند مدار.
واژه‌های این مقاله
- افت ولتاژ
- کاهش ولتاژ در طول مسیر هادی بهدلیل مقاومت و راکتانس آن. حد مجازش را مبحث ۱۳ تعیین می‌کند.
- تک‌فاز
- سیستم برقی با یک سیم فاز و یک سیم نول (یا نول مشترک)، معمول در انشعابهای خانگی کممصرف. ولتاژ استاندارد آن در ایران ۲۳۰ ولت است.
- سه‌فاز
- سیستم برقی با سه سیم فاز که ۱۲۰ درجه از هم اختلاف فاز دارند؛ برای بارهای صنعتی، موتورها و ساختمانهای پرمصرف استفاده می‌شود. ولتاژ استاندارد بین دو فاز در ایران ۴۰۰ ولت است.
- رایزر
- مسیر عمودی توزیع برق در ساختمان که از تابلوی اصلی تا تابلوهای طبقات کشیده می‌شود.
- ضریب قدرت
- نسبت توان اکتیو به توان ظاهری (cosφ) که نشان میدهد چه بخشی از توانِ کشیدهشده واقعاً کار مفید انجام میدهد. موتور القایی معمولاً ۰٫۸ تا ۰٫۸۵ دارد؛ روشنایی LED نزدیک ۰٫۹۵. ضریب پایین با بانک خازنی اصلاح می‌شود تا جریان و هزینه انرژی کم شود.